Droogte en irritatie in de intieme zone zijn klachten waar veel vrouwen mee te maken krijgen, maar waar weinig over gesproken wordt. Een branderig gevoel, schurende huid of pijn bij het vrijen kunnen het dagelijks leven flink beïnvloeden. Vaak wacht je dan lang voordat je er iets mee doet.
Bij lichte klachten zonder duidelijke oorzaak kun je zelf al een aantal dingen proberen. Daarvoor heb je geen recept nodig. Wel is het goed om te weten wat de mogelijkheden zijn en wanneer zelfzorg niet genoeg is.
Mogelijke oorzaken van droogte
Het slijmvlies van de vagina blijft vochtig onder invloed van het hormoon oestrogeen. Daalt het oestrogeengehalte, dan wordt het slijmvlies dunner en droger. Dat gebeurt bijvoorbeeld rond en na de overgang, tijdens het geven van borstvoeding en soms bij het gebruik van bepaalde hormonale anticonceptie.
Ook andere factoren kunnen meespelen. Sommige medicijnen, zoals bepaalde antidepressiva en antihistaminica, kunnen slijmvliezen drogen. Stress, vermoeidheid en roken hebben ook invloed. Daarnaast kan de huid geïrriteerd raken door geparfumeerde zeep, intiem spoelen, strakke synthetische kleding of een wasmiddel dat niet goed wordt verdragen. Twijfel je of een medicijn de oorzaak kan zijn, vraag het dan na bij je apotheek.
Wat je zelf kunt doen
Begin met het weglaten van alles wat kan irriteren. Was de vulva alleen met lauw water of een parfumvrije wasemulsie met een aangepaste pH en spoel nooit inwendig. Draag katoenen ondergoed en was het met een mild wasmiddel zonder wasverzachter. Vermijd inlegkruisjes met een geurtje.
Bij droogte zijn er twee soorten producten zonder recept. Vochtinbrengende gels of crèmes gebruik je een paar keer per week, los van seks. Ze houden het slijmvlies langere tijd vochtiger en worden vaak gebruikt bij klachten rond de overgang. Je vindt ze bij drogist en apotheek, maar ook bij merken die zich op intieme verzorging richten, zoals inWonderstate. Lees de bijsluiter en volg de aanbevolen frequentie.
Een glijmiddel gebruik je juist op het moment zelf. Het vermindert wrijving en daarmee pijn en irritatie bij het vrijen. Een glijmiddel op waterbasis is veilig in combinatie met condooms en laat zich makkelijk afspoelen. Kies een variant zonder parfum en zonder verwarmende of verkoelende toevoegingen, die kunnen bij een gevoelige huid juist prikken. Een voorbeeld is het glijmiddel op waterbasis van inwonderstate.com, dat ook geschikt is als massagegel. Glijmiddelen op siliconenbasis blijven langer glad, maar zijn lastiger af te wassen.
Wat je beter vermijdt
Gebruik geen vaseline, babyolie of bodylotion als glijmiddel. Vet tast latex condooms aan, waardoor ze kunnen scheuren, en het blijft lang op de huid achter. Geurige bodylotions bevatten bovendien stoffen die het slijmvlies kunnen irriteren.
Wees ook voorzichtig met middelen tegen schimmelinfecties die je zonder recept kunt kopen. Jeuk en irritatie hoeven niet door een schimmel te komen, en een verkeerd middel kan de klachten verergeren.
Wanneer naar de huisarts
Zelfzorg is bedoeld voor lichte klachten. Ga naar de huisarts als de klachten na twee weken niet verminderen, als ze steeds terugkomen of als je ook andere verschijnselen hebt. Denk aan afscheiding die anders ruikt of van kleur verandert, bloedverlies buiten de menstruatie of na de overgang, pijn bij het plassen of blaasjes en wondjes. De huisarts kan onderzoeken wat er aan de hand is en zo nodig een middel voorschrijven, bijvoorbeeld een crème met hormonen bij klachten door de overgang.